Er is al veel geschreven, gezegd, gemaakt en gefilmd over bullshit jobs. Toch hebben we het er nog steeds over. Het fascineert me dat zoveel mensen blijven hangen in een bullshit job. Het verbaast me ook dat mensen hun eigen bullshit job goedpraten. En het verbaast me vooral dat er zoveel geld wordt uitgegeven aan bullshitjobs in plaats van dat dit geld gaat naar de mensen gaat die het echte werk doen. 

Heb jij een bullshit job?

Er zijn allerlei definities te vinden van een bullshit job. Zo is er de definitie van antropoloog David Graeber die bullshit jobs laat definiëren door de mensen zelf: vind jij dat je een bullshit job hebt, dan heb je ook een bullshit job. Er zijn ook mensen die een bullshit job omschrijven als een takenpakket dat overbodig is. Beter bekend als managementlaag op managementlaag. Dan heb je nog bullshit jobs die bullshit zijn omdat ze geen waarde toevoegen aan onze maatschappij. En al laatste de bullshit jobs die er voornamelijk zijn om andere mensen er belangrijker uit te laten zien. Een manager of CEO die wil kunnen zeggen dat “er wel 200 mensen voor mij werken” of iemand die de speciale taak krijgt om andermans agenda bij te houden. Want een extra schakel maakt het plannen zo makkelijk.

Het komt waarschijnlijk sarcastisch over en dat ben ik over dit punt ook. Al deze mensen hebben in mijn ogen een bullshit job. Of je nou vindt dat je een bullshit job hebt, een ander belangrijk moet laten lijken of geen waarde toevoegt: het is allemaal bullshit.

Wat maakt het uit? 

Waar maak ik me toch zo druk om? 

Nou, om de mensen die deze bullshit jobs hebben! Ik kan me niet voorstellen dat je gelukkig wordt van een bullshit job en dat wijzen cijfers ook steeds meer uit: mensen die het nut van hun eigen werk niet in zien, hebben grotere kans om overspannen te raken, zijn minder gelukkig met hun werk en ervaren meer een gevoel van nutteloosheid. Dat wens ik niemand toe.  

Excuses maken voor je bullshit job

Ik blijf me afvragen waarom mensen dan een bullshit job hebben. Een snelle zoektocht op het internet wijst uit dat bankiers, consultants, marketeers en communicatie medewerkers worden gezien als de mensen met de meeste bullshit jobs. Voor de oplettende lezer: ja, ik ben ook consultant geweest en verdien op dit moment nog steeds mijn geld als (content) marketeer. Heb ik dan een bullshit job? Ik heb zeker baantjes gehad waarbij ik me afvroeg wat het nut was. En toch deed ik het. Toch verzon ik excuses om mijn werk te kunnen blijven doen. Omdat het goed betaalde en ik naar verschillende festivals wilde. Omdat ik het team gemotiveerd wilde houden. Ja, omdat ik belangrijk wilde lijken. 

Een korte survey via deze website wijst uit dat veel mensen zelf niet vinden dat ze een bullshitjob hebben. Slechts 10% gaf aan dat ze hun job bullshit vinden. De 16,7% die in het onderwijs of de zorg werkt heeft uiteraard niet aangegeven dat ze een bullshit job hebben. Die 10% komt uit de hoek van de kantoorbanen. 

Een respondent zei over zijn werk (ICT): “Heb niet het idee dat ik een bullshit job heb, tuurlijk soms maak ik dingen voor klanten waarvan ik denk, dat is bullshit! Maar voor sommige klanten maak ik dingen die hen weer helpen om hun werk te doen… en soms is hun werk bullshit, maar soms ook niet.”

Dat is precies hoe mijn gedachten gaan bij banen waarvan ik de maatschappelijke meerwaarde niet zie: ik kan echt wel redenen verzinnen waarom het werk nuttig is, maar als je vraagt of het echt bijdraagt aan iemands leven, de maatschappij of de wereld: drie keer nee. 

Liever een bullshit job dan geen job

Een goed betaalde baan is fijn. Een baan die geld oplevert is sowieso fijner dan geen geld hebben. Nog een reden waarom veel mensen werk blijven doen waarvan ze zelf het nut niet inzien. Money, money, money. Wat moet het toch leuk zijn in de wereld van rijke mannen. Ik vraag me af: is er überhaupt genoeg zinvol werk om iedereen aan het werk te houden? Ik kon er zo snel niets over vinden. Ken jij hier onderzoek of informatie over? Laat het me weten!

Kunnen bullshit jobs toch belangrijk zijn? 

Ik heb het regelmatig met mensen over bullshit jobs. Over wat zij bullshitjobs vinden en hoe we de bullshit job epidemie moeten oplossen. Er zijn ook mensen die vinden dat zoiets als een bullshit job niet bestaat. Want waarom wordt iemand dan aangenomen en ervoor betaald? 

Is het feit dat een baan geld oplevert genoeg om geen bullshit job te zijn? 

Ik vind van niet. 

Leuk om te kijken

In deze blog geef ik mijn mening over bullshit jobs. Denk je leuk, maar wil er ook wel eens een ander over horen? Kijk dan deze aflevering van Tegenlicht. Hierin komt zowel antropoloog David Graeber aan het woord, als mensen die zelf vinden dat ze een bullshit job hebben of hadden. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *